Người nuôi ong dú ở Lâm Đồng hay than một chuyện: mật ít, tổ cho chậm vì trời mát, mà bán thì lại chẳng biết bắt đầu từ đâu. Thật ra vùng này có một thứ mà người nuôi ở đồng bằng phải ghen tị, đó là dòng khách du lịch đổ về Đà Lạt, Bảo Lộc, Đức Trọng gần như quanh năm. Khách đi chơi muốn mang một thứ gì đó về làm quà, và một chai mật ong dú có câu chuyện rõ ràng là món quà dễ thuyết phục.
Bài này không bàn chung chung chuyện bán online hay bán sỉ. Nó tập trung vào việc biến khách du lịch thành khách quen, bởi ở Lâm Đồng đó là con đường ít tốn công nhất cho người có vài chục tổ.
Khách đi chợ địa phương mua mật để dùng hằng ngày, họ so giá với mật ong thường và thấy mật ong dú đắt hơn. Khách du lịch thì khác. Họ mua vì tò mò, vì muốn mang về một thứ đặc trưng của vùng đất vừa đi qua. Họ sẵn sàng nghe giải thích: ong dú không có ngòi đốt, làm tổ trong thân cây hoặc thùng gỗ, mật chua thanh, loãng hơn mật ong thường vì nhiều nước.
Một điều nữa: khách du lịch thường đi theo nhóm. Một người nếm thử thấy lạ, cả nhóm mua theo. Chỉ cần câu chuyện của mình rõ ràng và mật đúng chất, việc bán không cần mời chào nhiều.
| Điểm chạm | Cách làm | Lưu ý |
|---|---|---|
| Homestay, nhà nghỉ vườn | Đặt vài chai ở quầy, chủ nhà giới thiệu khi khách trả phòng | Thoả thuận rõ phần chia và ai giữ hàng tồn |
| Quán cà phê vườn | Cho khách nếm mật pha nước ấm hoặc ăn kèm bánh | Mật mở nắp phải dùng nhanh, đừng để quầy cả tuần |
| Farm dâu, vườn hoa tham quan | Góc nhỏ bày thùng ong mẫu, khách xem tận mắt | Đặt thùng nơi ít người chen, tránh nắng chiều |
| Chợ đêm, phiên cuối tuần | Bán trực tiếp, kể chuyện tổ ong | Tốn công đứng, chỉ hợp khi có người nhà phụ |
| Khách đặt lại từ xa | Nhận đơn qua điện thoại, gửi xe hoặc chuyển phát | Đóng gói chống vỡ, tránh gửi những ngày nắng gắt |
Không cần làm cả năm cùng lúc. Người mới nên chọn một hai homestay hoặc quán quen gần nhà, làm thử một mùa, xem khách hỏi gì rồi điều chỉnh.
Đà Lạt và các vùng cao trong tỉnh mát quanh năm, nên mật ong dú bày ở quầy ít bị sủi bọt, lên men hơn so với bày ở Sài Gòn hay miền Tây. Đó là lợi thế thật. Nhưng đừng vì thế mà chủ quan.
Muốn hiểu thêm vì sao tổ ở vùng mát cho mật chậm và nên chia mùa thu hoạch ra sao, có thể đọc thêm ở mục Khí hậu & mùa vụ.
Khách du lịch mua một lần rồi đi. Nếu cái chai không cho họ biết tìm lại mình bằng cách nào thì cơ hội bán lần hai mất luôn. Vài việc nhỏ nhưng quyết định:
Câu cuối rất quan trọng. Nhiều khách quen mật ong thường, thấy mật ong dú loãng và chua liền nghi pha. Một tờ giải thích ngắn tránh được những cuộc gọi hỏi tội không đáng có.
Khách du lịch hôm nay có thể là khách đặt hàng đều đặn ngày mai. Cách giữ khách đơn giản nhất là ghi lại ai đã mua, mua lúc nào, thích loại nào. Đến mùa thu hoạch mới, nhắn báo một câu. Không cần quảng cáo ồn ào, chỉ cần báo đúng lúc có mật.
Nhiều người nuôi ở Lâm Đồng học thêm kinh nghiệm chăm đàn và bán hàng từ những người đi trước, xem ở mục Kinh nghiệm người nuôi. Khi số tổ tăng, ghi chép đàn, lịch thu và khách đặt trên giấy sẽ rối. Lúc đó một công cụ như app quản lý trại ong giúp nhìn được tổ nào sắp có mật để hứa với khách cho đúng.
Ở vùng mát, chuyện thiếu mật vào mùa du lịch cao điểm xảy ra thường xuyên. Đừng vì thế mà gom mật trôi nổi về bán lại, chỉ cần một lô không rõ nguồn là mất uy tín với cả homestay lẫn khách quen. Cách an toàn hơn là nói thật với khách rằng mật nhà đã hết, và giới thiệu một nguồn mình đã kiểm. Trại ong dú Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh có mật ong dú, tổ ong dú giống và cả hộp quà mật, son dưỡng môi làm từ sáp ong dú, hợp cho những người muốn có thêm món quà mang đi. Nếu đang tính nhân thêm tổ để kịp mùa sau, nên xem tổ giống có nguồn gốc rõ chứ không bắt tổ rừng.
Không cần nhiều. Vài chục tổ đã đủ để gửi một hai homestay hoặc quán quen. Quan trọng là mật đều, nhãn rõ và có cách để khách đặt lại.
Trời mát giúp mật ổn hơn, nhưng mật ong dú nhiều nước nên vẫn nên chỉ bày số bán trong vài ngày, còn lại để ngăn mát và thay dần.
Đó là đặc điểm tự nhiên của mật ong dú: ong dú tích mật trong bầu sáp, mật nhiều nước và có vị chua thanh. Một tờ giải thích kèm chai giúp khách hiểu ngay từ đầu.
Có thể lên men nếu đi đường dài lúc trời nóng. Nên đóng chai kín, chèn chống vỡ, tránh gửi những ngày nắng gắt và dặn khách cất ngăn mát ngay khi nhận.
Chỉ nên làm khi biết rõ nguồn và đã kiểm. Một lô mật kém có thể làm mất niềm tin của cả khách lẫn chủ homestay đã tin mình.
Nhóm nuôi ong và biên tập của Trại Ong Dú OngDu.com — trại nuôi ong dú thật cách trung tâm TP.HCM khoảng 40km, mở tour cho khách tự tay mở thùng và thu mật. Bài viết dựa trên việc làm hằng ngày ở trại và những lỗi người mới hay g…
Xem trang tác giả →Ở Lâm Đồng, độ cao quyết định đàn ong dú có quen được vườn mới hay không. Mua tổ giống tại chỗ giúp chọn đúng đàn đã qua cái lạnh của vùng, xem tổ buổ
Ở Lâm Đồng, cùng là tổ ong dú mà giá chênh nhau vì tổ đã quen rét, mưa dầm hay chưa. Bài chỉ cách nhìn ra phần đáng trả tiền khi mua tổ giống và mật t
Khách Lâm Đồng quen mật ong cà phê đặc sánh, nếm mật ong dú chua thanh dễ nghi ngờ. Cách dựng một bàn nếm tại nhà, trả lời đúng ba câu hỏi khó và giữ
Chở tổ ong dú quanh Lâm Đồng khó ở đèo dốc, cua gắt và đêm lạnh. Cách chèn thùng, chạy đổ dốc, chọn chỗ đặt đón nắng sớm và theo dõi tuần đầu mà không
Ở Lâm Đồng, khách mua ong dú hỏi trước tiên về độ cao và khí lạnh ban đêm. Bài gom các điều nên hỏi trước khi chọn tổ, lúc nhận tổ và tháng đầu đưa về
Ở Lâm Đồng, tổ ong dú khỏe dưới Bảo Lộc chưa chắc sống tốt trên vùng cao lạnh. Uy tín người bán nằm ở việc hỏi rõ chỗ nuôi, giao tổ đúng mùa và giấy b
Nuôi ong dú tại Lâm Đồng, vùng cao 800–1500m, khí hậu ôn hoà tới lạnh. Ong dú là loài nhiệt đới nên độ cao là giới hạn thật sự: chọn vị trí thấp, hướng nắng sáng, chống lạnh cho đàn. Nguồn hoa từ cà phê, cây rừng, hoa ôn đới.