Khó khăn người nuôi ong dú Lâm Đồng: chọn đúng độ cao

Hỏi người nuôi ong dú ở Lâm Đồng khó nhất là gì, mỗi nơi trả lời một kiểu. Người trên cao than lạnh và sương. Người ở vùng đồi cà phê, chè lại than mùa phun thuốc. Người ở thung lũng thấp gần như không nhắc tới rét, mà lo mưa dầm. Cả ba đều đúng, vì Lâm Đồng là một tỉnh trải qua nhiều bậc độ cao rất khác nhau.

Lỗi lớn nhất của người mới vì vậy không nằm ở cách chăm, mà ở chỗ mang kinh nghiệm của vùng này áp sang vùng khác. Trước khi mua thùng, hãy xác định mình đang đứng ở bậc nào.

Ba bậc độ cao, ba bài toán khác nhau

Không cần số đo chính xác, chỉ cần nhìn cây trồng và thời tiết quanh nhà là biết mình thuộc nhóm nào.

Nếu đang ở vùng cao mà muốn nuôi nhiều đàn, cách thực tế là gửi thùng ở vườn người quen dưới vùng đồi thấp hơn, chứ đừng cố dồn hết lên chỗ lạnh. Xem thêm các cách bố trí trong mục Mô hình nuôi phù hợp.

Vùng cà phê, chè: hoa nhiều, thuốc cũng nhiều

Mùa cà phê trổ bông, cả đồi trắng hoa và ong dú làm việc hết sức. Nhưng trước và sau mùa hoa, nhiều vườn phun thuốc trừ sâu, thuốc nấm, có khi cả thuốc diệt cỏ dưới gốc. Ong dú bay không xa, nên chỉ cần một hai vườn sát bên phun sai giờ là đàn hao rõ.

1. Đặt thùng ở vườn của chính mình hoặc vườn có chủ đồng ý giảm phun, không đặt ở ranh giới với vườn lạ.
2. Làm quen với chủ vườn xung quanh, nhờ báo trước khi phun và phun vào chiều muộn.
3. Ngày vườn bên phun, có thể che chắn cửa thùng hướng về phía đó, nhưng phải mở lại ngay khi thuốc khô, không đóng kín cửa cả ngày.
4. Trồng hàng rào cây có hoa quanh chỗ đặt thùng để đàn có nguồn ăn sạch ngay cạnh.

Mùa mưa dài: đàn sống nhờ dự trữ

Mùa mưa ở cao nguyên thường kéo dài nhiều tháng, có những đợt âm u liền mấy tuần. Trong những ngày đó ong gần như không ra, đàn ăn vào bầu mật, bầu phấn đã tích. Đàn bị lấy mật quá tay ngay trước mùa mưa là đàn dễ đói nhất.

• Chỉ lấy mật vào mùa khô, khi hoa còn nở và đàn kịp bù lại. Luôn chừa phần lớn bầu mật cho đàn.
• Mái che phải rộng hơn thùng, chống mưa tạt theo gió. Mưa dầm thấm vào thân gỗ lâu ngày làm thùng mục và mốc.
• Kê thùng trên chân có chống kiến, vì mùa mưa kiến hay tìm chỗ khô ráo và leo lên thùng.

Lịch mưa, nắng và mùa hoa theo từng vùng trong tỉnh có trong mục Khí hậu & mùa vụ.

Đường đèo và chuyện chuyển thùng

Đàn mua từ nơi khác về, hay mang thùng từ vùng này sang vùng kia trong tỉnh, gần như đều phải qua đèo. Xe lắc mạnh và nghiêng nhiều là bầu mật dễ vỡ, mật chảy ra làm ong dính và chết ngạt.

• Chuyển thùng vào chiều tối hoặc sáng sớm, khi ong đã về đủ.
• Bịt cửa bằng lưới thoáng, không bịt kín bằng băng keo.
• Chằng thùng đứng, đúng chiều như khi đặt, chèn chặt để không trượt khi xe ôm cua.
• Về tới nơi, đặt thùng yên vị rồi mới mở cửa, để đàn nghỉ một hai ngày trước khi mở xem.

Mua đàn giống và sản phẩm từ trại

Người ở vùng đồi trung bình hay thung lũng thấp của Lâm Đồng có thể bắt đầu với vài đàn khoẻ rồi nhân lên bằng cách tách khi đàn đủ mạnh, không cần và không nên bắt tổ ngoài rừng. Trại Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh có tổ ong dú giống, mật ong dú, các sản phẩm từ sáp ong dú như son dưỡng môi và hộp quà mật, xem tại ongquy.com. Muốn tìm người bán tổ hoặc trao đổi mật với người nuôi gần mình trong tỉnh, có thể đăng hỏi trên chợ mua bán của người nuôi.

Câu hỏi thường gặp