Lịch ra hoa theo tháng ở Lâm Đồng theo từng tầng độ cao

Hỏi lịch ra hoa ở Lâm Đồng thì câu trả lời đầu tiên phải là: ở độ cao nào? Cùng một tỉnh mà vùng quanh Đà Lạt lạnh như xứ ôn đới, vùng Bảo Lộc, Di Linh là cao nguyên cà phê, chè, còn phía nam xuống Đạ Huoai, Cát Tiên đã gần với khí hậu miền Đông Nam Bộ. Ong dú, vốn là loài nhiệt đới, sống ở ba tầng này theo ba nhịp khác hẳn nhau.

Bài này chia lịch hoa theo tầng độ cao, rồi đi vào nguồn hoa lớn nhất của tỉnh là cây công nghiệp, vì với người nuôi ở Lâm Đồng, vườn cà phê nhà bên quyết định nhiều hơn mọi cây hoa khác.

Ba tầng độ cao, ba nhịp khác nhau

Đây là cách chia gần đúng để định hướng. Hướng sườn đồi, độ kín gió và rừng còn lại quanh vườn có thể làm hai chỗ cùng độ cao khác nhau rõ.

Tầng giữa: lịch hoa xoay quanh cây cà phê

Ở vùng Bảo Lộc, Di Linh, hoa cà phê thường bung sau lần tưới đầu tiên hoặc trận mưa trái mùa giữa mùa khô, khoảng từ cuối tháng 12 đến tháng 3 tuỳ vườn. Vườn nào tưới trước nở trước, nên trong một khu có thể có nhiều đợt nở nối nhau chứ không chỉ một lần. Đó là lý do người nuôi ở đây nên làm quen với chủ các vườn quanh tổ: biết họ tưới khi nào là đoán được ong sắp có việc.

Các nguồn khác trong năm ở tầng giữa

• Chè: nở rải rác, góp nguồn đều trong nhiều tháng.
• Bơ, sầu riêng, mắc ca: nở vào mùa khô, trùng hoặc nối tiếp đợt cà phê.
• Cỏ dại, cây bụi bờ lô: mùa mưa, nhiều nhất ở những vườn không phát quang sạch cỏ.
• Dã quỳ: cuối mùa mưa sang đầu mùa khô, mọc ven đường và bìa đồi.

Mặt trái của vườn cây công nghiệp

Hoa nhiều đi kèm thuốc nhiều. Thời điểm cà phê ra hoa và đậu trái cũng là lúc nhiều vườn phun thuốc trừ sâu, trừ nấm. Ong dú bay gần, nên đàn đặt sát một vườn đang phun có thể hao quân rất nhanh mà chủ không biết vì sao.

1. Hỏi trước chủ vườn quanh tổ về lịch phun, nhờ báo khi chuẩn bị phun.
2. Những hôm vườn bên phun, đóng bớt cửa tổ từ sáng sớm đến chiều, mở lại khi thuốc đã khô.
3. Giữ một dải cây hoa không phun ngay quanh tổ, như hàng rào hoa dại, rau gia vị để ra hoa, để ong có chỗ kiếm ăn gần hơn vườn lớn.
4. Nếu thấy xác ong rơi nhiều trước cửa tổ ngay sau đợt phun, ghi lại và cân nhắc dời tổ xa hơn.

Quãng hụt hoa ở Lâm Đồng nằm ở đâu

Khác với vùng đồng bằng, ở Lâm Đồng có hai quãng cần để ý.

Giữa mùa mưa, khoảng tháng 7 đến tháng 9

Các vườn cây công nghiệp đã tàn hoa từ lâu, mưa dầm nhiều ngày liền khiến ong ít ra được. Đàn ở tầng giữa thường chậm lại trong quãng này. Không thu mật, giữ tổ khô, chống kiến và chống mốc là đủ.

Cuối năm, khoảng tháng 12 đến tháng 1

Trời trở lạnh, nhất là đêm, ở tầng cao và một phần tầng giữa. Ong ra cửa muộn, về sớm. Đàn vào quãng này cần dự trữ từ đợt dã quỳ và hoa cuối mùa mưa. Đặt tổ chỗ đón nắng sớm, có vách chắn gió.

Diễn biến mưa nắng từng năm của tỉnh có ở mục Khí hậu & mùa vụ; cách người nuôi trong vùng ứng phó có ở Kinh nghiệm người nuôi.

Nên nuôi ở tầng nào nếu mới bắt đầu

Nếu có lựa chọn, người mới nên bắt đầu ở tầng thấp hoặc tầng giữa, gần một khu vườn trồng xen nhiều loại cây và ít phun thuốc. Thời điểm nhận tổ hợp lý là ngay trước mùa hoa cà phê hoặc đầu mùa mưa, để đàn có nguồn ăn ngay khi đến chỗ mới. Ong dú không có ngòi đốt nên đặt trong vườn nhà, gần chỗ người làm việc cũng không sao.

Trại Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh có tổ ong dú giống tách từ đàn nuôi, mật ong dú, cùng các món từ sáp ong dú như son dưỡng môi và hộp quà mật; xem tại ongquy.com. Muốn mua bán tổ hay mật trực tiếp với người nuôi trong vùng, có thể đăng hoặc tìm trên chợ ong dú.

Câu hỏi thường gặp