Lâm Đồng không phải một vùng hoa mà là nhiều vùng hoa xếp chồng theo độ cao. Cùng một tháng, ở Bảo Lộc vườn cà phê có thể đang trắng hoa, còn trên cao thì trời vẫn se lạnh và hoa nở theo nhịp khác. Người nuôi ong dú ở đây mà dùng chung một lịch hoa cho cả tỉnh thì dễ tính sai mùa.
Chia theo độ cao sẽ dễ hình dung hơn chia theo tên huyện. Bảng dưới là cách nhìn tổng quát, mỗi vườn cụ thể còn tùy cây trồng xung quanh.
| Tầng | Ví dụ vùng | Cây cho hoa nổi bật | Điều cần để ý |
|---|---|---|---|
| Vùng thấp, ấm hơn | Bảo Lộc, Đạ Huoai, Đạ Tẻh | Cà phê vối, sầu riêng, chè, cây ăn trái | Ong dú hoạt động khỏe hơn, nhưng vườn thâm canh phun thuốc nhiều |
| Vùng trung | Di Linh, Lâm Hà, Đức Trọng | Cà phê, bơ, mắc ca, rau màu | Hoa cà phê rộ cả vùng trong thời gian ngắn |
| Vùng cao | Quanh Đà Lạt, Lạc Dương | Dã quỳ, cây ăn trái ôn đới, cỏ hoa ven đồi | Lạnh, giờ bay ngắn, cần chỗ đặt đón nắng |
Nếu được chọn, người mới nuôi ong dú ở Lâm Đồng thường dễ thở hơn khi bắt đầu ở vùng thấp và trung, nơi khí hậu ấm hơn hợp với loài ong vùng nóng này.
Cà phê phủ phần lớn đất canh tác của tỉnh. Khi vườn ra hoa sau những trận mưa đầu mùa hoặc sau đợt tưới mùa khô, cả vùng trắng xóa và thơm nức trong vài ngày. Ong dú vào hoa cà phê để lấy cả mật lẫn phấn, đàn khỏe tích được đáng kể trong đợt này.
Vấn đề là cùng thời điểm đó, nhiều nhà vườn cũng phun phòng sâu bệnh hoặc phun dưỡng. Một đợt phun đúng lúc hoa nở có thể làm hao hụt cả đàn chỉ trong vài ngày.
Mỗi độ mùa mưa dứt, dã quỳ nở vàng ven đường, triền đồi. Đây là đợt bổ sung quý cho đàn ở vùng trung và cao, đúng lúc nhiều nơi bắt đầu chuyển lạnh.
Mỗi loài nở một khoảng, nối nhau giúp đàn có thêm nguồn ăn ngoài vụ cà phê. Tuy vậy, vườn sầu riêng và bơ thương phẩm cũng chăm thuốc kỹ, cần dò hỏi lịch phun như với cà phê.
Đồi chè quanh Bảo Lộc vẫn ra hoa ở những đồi ít bị hái đọn hoặc bỏ hoang, cho ong thêm nguồn lắt nhắt.
Bờ lô, bờ suối, rìa rẫy luôn có cỏ hoa và cây bụi nở rải rác. Ong dú thân nhỏ nên khai thác tốt những bông hoa li ti này. Ai phát quang sạch bờ rẫy là tự cắt mất bữa ăn giữa hai mùa hoa lớn của đàn.
Không có lịch hoa chung nào đúng cho mọi xã ở Lâm Đồng. Cách làm được ngay là ghi chép trong một năm:
Sau một năm, đặt sổ cạnh nhau sẽ thấy rõ tháng nào đàn dư, tháng nào thiếu, để chuẩn bị tách đàn hay giữ đàn cho đúng lúc. Ghi bằng sổ tay hay bằng ứng dụng quản lý trại ong đều được, miễn đều đặn. Đối chiếu thêm với chuyên mục Khí hậu & mùa vụ để thấy nhịp mưa nắng từng tầng của tỉnh.
Người ở Lâm Đồng muốn thử nuôi ong dú thường hỏi nên mua đàn ở đâu cho khỏe. Lời khuyên thật là chọn đàn đã nuôi ổn trong hộp, đủ quân, rồi tự nhân thêm bằng tách đàn — đừng đi bắt tổ trong rừng. Trại Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh có tổ ong dú giống, mật ong dú, các sản phẩm từ sáp ong dú như son dưỡng môi và hộp quà mật; liên hệ trại để được tư vấn chọn đàn hợp vùng mình. Muốn xem các mô hình nuôi khác nhau trước khi quyết, có thể đọc thêm chuyên mục Mô hình nuôi phù hợp.
Có. Ong dú vào hoa cà phê lấy cả mật và phấn, nhưng phải đề phòng các đợt phun thuốc trùng mùa hoa.
Vùng thấp và vùng trung như Bảo Lộc, Di Linh thường ấm hơn nên đàn hoạt động khỏe hơn vùng cao quanh Đà Lạt.
Không nên đặt giữa lô thâm canh. Đặt ở rìa vườn, gần bờ cây bụi, dễ đóng cửa tổ khi có phun thuốc.
Dã quỳ, bơ, sầu riêng, mắc ca, chè và đặc biệt là cỏ hoa nền ở bờ lô, bờ suối giữ cho đàn không đứt bữa.
Mật ong dú nhiều nước, vị chua thanh, nên để ngăn mát tủ lạnh để giữ vị và tránh lên men.
Nhóm nuôi ong và biên tập của Trại Ong Dú OngDu.com — trại nuôi ong dú thật cách trung tâm TP.HCM khoảng 40km, mở tour cho khách tự tay mở thùng và thu mật. Bài viết dựa trên việc làm hằng ngày ở trại và những lỗi người mới hay g…
Xem trang tác giả →Sáng sương mù ở Lâm Đồng, cửa tổ ong dú im ắng chưa chắc là đàn đói. Cách đọc cửa tổ theo giờ, tách chuyện lạnh với chuyện thiếu hoa, và việc nên làm
Mật ong dú Lâm Đồng mỗi tầng độ cao một kiểu: vùng cao lạnh rất ít mật, vùng Bảo Lộc, Di Linh có mùi hoa cà phê, vùng thấp dịu và nhiều hơn. Nguồn hoa
Ở cao nguyên Lâm Đồng nắng sáng ngắn, đêm lạnh. Chia khu đất quanh tổ thành ba vòng để biết cây nào che nắng, cây nào làm cầu cho kiến, vườn nào phun
Nhà kính phủ kín sườn đồi, chè và cà phê trồng thuần, mùa mưa dài: nguồn hoa cho ong dú ở Lâm Đồng đổi khác theo từng tầng độ cao. Cách đọc vùng mình
Lâm Đồng có ba tầng độ cao với ba nhịp hoa khác nhau. Lịch hoa cho người nuôi ong dú: đợt cà phê sau tưới, chè, dã quỳ, hai quãng hụt và cách tránh th
Ở Lâm Đồng cái thiếu của ong dú thường không phải hoa mà là giờ nắng và chỗ sạch thuốc. Cách chọn cây, đặt vạt hoa đón nắng sáng và giữ đàn xa vườn ra
Nuôi ong dú tại Lâm Đồng, vùng cao 800–1500m, khí hậu ôn hoà tới lạnh. Ong dú là loài nhiệt đới nên độ cao là giới hạn thật sự: chọn vị trí thấp, hướng nắng sáng, chống lạnh cho đàn. Nguồn hoa từ cà phê, cây rừng, hoa ôn đới.